Procedura adopcyjna

Załącznik do Zarządzenia Nr 38/2022
Dyrektora DOPS we Wrocławiu
z dnia 31.05.2022 r.

REGULAMIN ORGANIZACYJNY OŚRODKA ADOPCYJNEGO
DOLNOŚLĄSKIEGO OŚRODKA POLITYKI SPOŁECZNEJ

SPIS TREŚCI

I POSTANOWIENIA OGÓLNE
II ZADANIA OŚRODKA ADOPCYJNEGO
III ZASADY OGÓLNE, KTÓRYMI KIERUJE SIĘ OŚRODEK W POSTĘPOWANIACH OKREŚLONYCH PRZEPISAMI USTAWY
IV WYMOGI W TYM FORMALNE STAWIANE KANDYDATOM DO SZKOLENIA NA RODZICÓW ADOPCYJNYCH
V PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z KANDYDATEM NA RODZICA ADOPCYJNEGO
VI PROCEDURA POSTPĘPOWANIA Z KANDYDATAMI DO PEŁNIENIA FUNKCJI DYREKTORA PLACÓWKI OPIEKUŃCZO- WYCHOWAWCZEJ TYPU RODZINNEGO ORAZ KANDYDATAMI NA RODZICÓW ZASTĘPCZYCH
VII POSTĘPOWANIE W SPRAWIE SKARG, WNIOSKÓW I ODWOŁAŃ OD DECYZJI KOMISJI KWALIFIKACYJNEJ
VIII ZASADY DOSTĘPU DO DOKUMENTACJI OŚRODKA
IX PRZEPISY KOŃCOWE

Rozdział I
Postanowienia ogólne

§ 1. Regulamin Organizacyjny Ośrodka Adopcyjnego DOPS we Wrocławiu określa:
1) zadania Ośrodka Adopcyjnego;
2) zasady ogólne, którymi kieruje się Ośrodek w postępowaniach określonych przepisami ustawy;
3) wymogi, w tym formalne stawiane kandydatom do szkolenia na rodziców adopcyjnych;
4) procedurę postępowania z kandydatem na rodzica adopcyjnego;
5) procedurę postępowania z kandydatami do pełnienia funkcji dyrektora placówki opiekuńczo- wychowawczej typu rodzinnego oraz kandydatami na rodziców zastępczych;
6) postępowanie w sprawie skarg, wniosków i odwołań od decyzji Komisji Kwalifikacyjnej;
7) zasady dostępu do dokumentacji Ośrodka.

§ 2. Ilekroć w regulaminie jest mowa o:
1) ośrodku- należy przez to rozumieć Ośrodek Adopcyjny Dolnośląskiego Ośrodka Polityki Społecznej we Wrocławiu;
2) ustawie- należy przez to rozumieć ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej w jej najbardziej aktualnym brzmieniu wraz z aktami wykonawczymi do tej ustawy;
3) komisji- należy przez to rozumieć Komisję Kwalifikacyjną Ośrodka Adopcyjnego Dolnośląskiego Ośrodka Polityki Społecznej we Wrocławiu;
4) kodeksie- należy przez to rozumieć ustawę z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny
i opiekuńczy w jego najbardziej aktualnym brzmieniu;
5) dziecku- należy przez to rozumieć małoletniego zgłoszonego na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów do Ośrodka, wobec którego Komisja podjęła decyzję o jego kwalifikacji do adopcji;
6) kandydat na rodzica adopcyjnego- należy przez to rozumieć małżeństwo albo osobę nie pozostającą w związku małżeńskim:
a) która złożyła wniosek o dopuszczenie do szkolenia na rodzica adopcyjnego, albo
b) która złożyła wniosek o dopuszczenie do szkolenia na rodzica adopcyjnego
i uzyskała wstępną pozytywną ocenę kwalifikacyjną, albo
c) która złożyła wniosek o dopuszczenie do szkolenia na rodzica adopcyjnego, uzyskała wstępną pozytywną ocenę kwalifikacyjną, ukończyła szkolenie na rodzica adopcyjnego i uzyskała zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, lub
d) która prawomocnie
7) szkolenie- cykl szkoleń indywidualnych albo grupowych, o którym mowa w § 4 ust. 6.

Rozdział II
Zadania Ośrodka Adopcyjnego

§ 3. 1. Do zadań Ośrodka Adopcyjnego należy w szczególności:
1) kwalifikacja dzieci zgłoszonych do przysposobienia oraz sporządzanie dla dziecka zakwalifikowanego do przysposobienia diagnozy psychologicznej i pedagogicznej oraz gromadzenie aktualnych informacji o stanie zdrowia dziecka;
2) promowanie idei adopcji, w tym poszukiwanie kandydatów do przysposobienia dziecka;
3) dobór rodziny przysposabiającej właściwej ze względu na potrzeby dziecka;
4) współpraca z sądem opiekuńczym, polegająca w szczególności na powiadamianiu
o okolicznościach uzasadniających wszczęcie z urzędu postępowania opiekuńczego;
5) udzielanie pomocy w przygotowaniu wniosków o przysposobienie i zgromadzeniu niezbędnych dokumentów;
6) gromadzenie i aktualizowanie informacji o dzieciach, które mogą być przysposobione;
7) przeprowadzanie badań pedagogicznych i psychologicznych kandydatów do przysposobienia dziecka;
8) przeprowadzanie analizy sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej, dochodowej
i majątkowej kandydatów do przysposobienia dziecka, zwanej dalej „wywiadem adopcyjnym”;
9) prowadzenie działalności diagnostyczno-konsultacyjnej dla kandydatów do przysposobienia dziecka;
10) wspieranie psychologiczno-pedagogiczne kandydatów do przysposobienia dziecka oraz osób, które przysposobiły dziecko;
11) organizowanie szkoleń dla kandydatów do przysposobienia dziecka;
12) wydawanie świadectw ukończenia szkolenia dla kandydatów do przysposobienia dziecka, dokonywanie wstępnej oceny kandydatów do przysposobienia dziecka, sporządzanie opinii kwalifikacyjnej o kandydatach do przysposobienia dziecka oraz opinii, o której mowa w art. 586 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego;
13) prowadzenie szkoleń dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz wydawanie świadectw ukończenia tych szkoleń;
14) prowadzenie szkoleń dla kandydatów do pełnienia funkcji dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego oraz wydawanie świadectw ukończenia tych szkoleń;
15) zapewnienie pomocy psychologicznej kobietom w ciąży oraz pacjentkom oddziałów ginekologiczno-położniczych, które sygnalizują zamiar pozostawienia dziecka bezpośrednio po urodzeniu;
16) prowadzenie dokumentacji z zakresu wykonywanych zadań.
2. Ośrodek adopcyjny wykonuje swoje zadania nieodpłatnie.
3. Ośrodek Adopcyjny pracuje w dni powszednie w godzinach od 7.00 do 18.00.
W sytuacjach szczególnych w godzinach od 7.00 do 21.00 oraz w soboty.

Rozdział III
Zasady ogólne, którymi kieruje się Ośrodek w postępowaniach określonych przepisami ustawy

§ 4. 1. Ośrodek prowadząc procedurę adopcyjną kieruje się zasadą, iż przysposobienie może nastąpić wyłącznie dla dobra dziecka przysposabianego.
2. Ośrodek kwalifikuje kandydata na rodzica adopcyjnych stosując kryteria i warunki określone w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Kandydatem na rodzica adopcyjnego może być wyłącznie osoba samotna albo pozostająca w związku małżeńskim.
3. Różnica wieku między kandydatem na rodzica adopcyjnego, a dzieckiem nie może być mniejsza niż 18 lat i nie większa niż 40 lat. W szczególnie uzasadnionych wypadkach oraz w sytuacjach wskazanych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa możliwe jest odstąpienie od tej zasady.
4. Pierwszeństwo w realizacji procedury adopcyjnej ma kandydat na rodzica adopcyjnego, który ukończył szkolenie i został zakwalifikowany przez ośrodek.
5. Posiadanie zaświadczenia o ukończeniu szkolenia z innego ośrodka przez kandydata na rodzica adopcyjnego nie wyklucza możliwości poddania takiej osoby ponownej diagnozie w ośrodku.
6. Ośrodek przygotowuje kandydata na rodzica adopcyjnego poprzez cykl szkoleń grupowych lub indywidualnych na podstawie autorskiego programu ośrodka „KOCHANIA GODNE” zatwierdzonego na podstawie art. 172 ust. 3 ustawy przez ministra właściwego do spraw rodziny.
7. W przypadku sprzeczności zapisów niniejszego regulaminu z ustawą zastosowanie mają przepisy ustawy.

Rozdział IV
Wymogi, w tym formalne stawiane kandydatom do szkolenia na rodziców adopcyjnych

§ 5. 1. Kandydatem na rodzica adopcyjnego może być wyłącznie osoba spełniająca łącznie następujące warunki:
1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2) posiada obywatelstwo polskie albo jest cudzoziemcem, o których mowa w art. 5 ustawy;
3) nie orzeczono wobec niej prawomocnie o pozbawieniu, zawieszeniu lub ograniczeniu władzy rodzicielskiej;
4) której dochód pozwala na utrzymanie kolejnego członka rodziny, a także na zapewnienie odpowiednich warunków materialnych niezbędnych dla prawidłowego rozwoju dziecka;
5) która posiada odpowiednie warunki mieszkaniowe pozwalające na przyjęcie dziecka;
6) nie była karana;
7) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do opieki nad kolejnym członkiem rodziny;
8) wypełnia wobec swoich dzieci biologicznych obowiązek alimentacyjny;
9) spełnia przesłanki o których mowa w art. 172 ust. 5 ustawy tj. posiada kwalifikacje osobiste, o których mowa w art. 1141 kodeksu, posiada odpowiednią motywację do podjęcia się wychowania dziecka oraz podda się wywiadowi adopcyjnemu.
2. Wobec zaistnienia przesłanek do adopcji zagranicznej zastosowanie znajdują przepisy ustawy.
3. Kandydat na szkolenie na rodzica adopcyjnego najpóźniej w dniu przeprowadzenia wywiadu adopcyjnego winien złożyć:
1) oryginał aktualnego zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego;
2) zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej;
3) oświadczenie o zapoznaniu się z klauzulą o przetwarzaniu danych osobowych;
4) oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych;
5) zaświadczenie o dochodach, roczne rozliczenie z urzędem skarbowym
z osiąganego dochodu, bądź inny dokument potwierdzający osiągany dochód;
6) oświadczenie o wywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego (jeśli zachodzi taka okoliczność);
7) oświadczenie o zakresie władzy rodzicielskiej (jeżeli zachodzi taka okoliczność);
8) odpis zupełny aktu małżeństwa (jeżeli zachodzi taka okoliczność);
9) odpis zupełny aktu urodzenia w przypadku kandydata na rodzica adopcyjnego będącego osobą nie pozostającą w związku małżeńskim;
10) w przypadku cudzoziemca dokument wskazujący na legalność pobytu.
4. W przypadku niespełnienia przesłanek, o których mowa w ust. 1, lub nie złożeniu dokumentów, o których mowa w ust. 3 Komisja wydaje negatywną wstępną ocenę kandydatowi na rodzica adopcyjnego.
5. Negatywna wstępna ocena powoduje zakończenie procedury prowadzonej w związku
z podaniem kandydata na rodzica adopcyjnego.
6. Wydanie negatywnej wstępnej oceny przez kandydata na rodzica adopcyjnego nie pozbawia możliwości ponownego ubiegania się o dopuszczenie do procedury przysposobienia
w Ośrodku, albo w innym ośrodku adopcyjnym jeśli przyczyna negatywnej oceny ustanie.
7. O wydaniu negatywnej wstępnej oceny kandydat informowany jest pisemnie wraz
z podaniem zasadniczych powodów rozstrzygnięcia.
8. Kandydat na rodzica adopcyjnego zobowiązany jest do informowania ośrodka niezwłocznie na każdym etapie procedury, a także po jej zakończeniu o każdej zmianie swojej sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, o której mowa w ust. 1 i 3. Od powyższego obowiązku zwolniony jest kandydat na rodzica adopcyjnego, który rezygnuje z procedury adopcyjnej przed przysposobieniem dziecka, albo który po prawomocnej adopcji nie wyraża woli przysposobienia kolejnego dziecka.

Rozdział V
Procedura postępowania z kandydatem na rodzica adopcyjnego

§ 6. 1. Wymogiem przystąpienia do szkolenia jest wydanie przez Komisję wstępnej pozytywnej oceny kandydatowi na rodzica adopcyjnego.
2. Wstępna pozytywna ocena wydawana jest przez Komisję po spełnieniu łącznie wymagań określonych w § 5 ust. 1 i 3.
3. Wywiad adopcyjny, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 9 przeprowadza się w miejscu zamieszkania kandydata na rodzica adopcyjnego po wcześniejszym ustaleniu terminu.
4. Po uzyskaniu wstępnej pozytywnej oceny kandydat na rodzica adopcyjnego kierowany jest na szkolenie, o którym mowa w § 4 ust. 6.
5. O uzyskaniu wstępnej pozytywnej oceny oraz o skierowaniu na szkolenie Ośrodek informuje kandydata na rodzica adopcyjnego pisemnie lub elektronicznie.
6. Kandydat na rodzica adopcyjnego może jeden raz odmówić przystąpienia do szkolenia
w zaproponowanym terminie bez względu na przyczyny. Odmowa udziału w następnym zaproponowanym terminie szkolenia jest równoznaczna z rezygnacją z procedury adopcyjnej.
7. Po zakończeniu szkolenia Ośrodek wydaje świadectwo ukończenia szkolenia kandydatowi na rodzica adopcyjnego.
8. Po zakończeniu szkolenia Ośrodek wzywa kandydata na rodzica adopcyjnego na rozmowę podsumowującą stanowiącą obowiązkowy element procedury. Nieobecność kandydata na rodzica adopcyjnego na rozmowie podsumowującej jest równoznaczna
z rezygnacją z procedury adopcyjnej.
9. Po ukończeniu szkolenia, w szczególności w przypadku zmiany sytuacji faktycznej lub prawnej Ośrodek może dokonać ponownej oceny kandydata pod kątem spełniania przesłanek,
o których mowa w art. 172 ust. 5 ustawy.
10. Po uzyskaniu świadectwa ukończenia szkolenia kandydat na rodzica adopcyjnego przedstawiany jest Komisji, która podejmuje decyzję w zakresie wydania opinii kwalifikacyjnej.
11. Wydanie pozytywnej opinii kwalifikacyjnej jest jednoznaczne z wpisaniem kandydata na rodzica adopcyjnego na listę osób oczekujących na dobór do dziecka.
12. Wydanie opinii kwalifikacyjnej bez wskazywania czy jest ona pozytywna czy negatywna możliwe jest wyłącznie w odniesieniu do kandydata na rodzica adopcyjnego, wobec którego zachodzą przemijające przeszkody uniemożliwiające mu przystąpienie do procesu adopcji dziecka.
13. W sytuacji, w której przemijająca przeszkoda, o której mowa w ust. 12 ustanie kandydat na rodzica adopcyjnego występuje do Ośrodka z wnioskiem o wpisanie na listę kandydatów oczekujących na dobór do dziecka. Wydanie opinii przez Komisję poprzedzone jest aktualizacją sytuacji kandydata na rodzica adopcyjnego.
14. W przypadku kandydata na rodzica adopcyjnego, który uzyskał pozytywną opinię kwalifikacyjną w innym ośrodku adopcyjnym warunkiem dodatkowym wpisania kandydata na rodzica adopcyjnego na listę kandydatów oczekujących na dobór do dziecka jest podpisanie porozumienia pomiędzy ośrodkiem, który wydał pozytywną opinię kwalifikacyjną,
a Ośrodkiem Adopcyjnym Dolnośląskiego Ośrodka Polityki Społecznej we Wrocławiu
w zakresie realizacji obowiązków ośrodka wynikających z doboru w miejscu zamieszkania kandydata na rodzica adopcyjnego.
15. Po uzyskaniu świadectwa ukończenia szkolenia, a przed prawomocnym orzeczeniem
w przedmiocie przysposobienia w przypadku zmiany sytuacji faktycznej lub prawnej, o której mowa w § 5 ust. 1 dotyczącej kandydata na rodzica adopcyjnego Komisja może cofnąć kandydatowi na rodzica adopcyjnego wydaną pozytywną opinię kwalifikacyjną.
16. O cofnięciu pozytywnej opinii kwalifikacyjnej, bądź wydaniu negatywnej opinii kwalifikacyjnej kandydat na rodzica adopcyjnego informowany jest pisemnie wraz z podaniem zasadniczych powodów rozstrzygnięcia.
17. Cofnięcie pozytywnej opinii kwalifikacyjnej lub rezygnacja z procedury adopcyjnej po uzyskaniu zaświadczenia o ukończeniu szkolenia jest jednoznaczne z wykreśleniem kandydata z listy osób oczekujących na dobór do dziecka.
18. Aktualizacji pozytywnej opinii kwalifikacyjnej dokonuje Komisja nie rzadziej niż raz na dwa lata.
19. Aktualizacja pozytywnej opinii kwalifikacyjnej poprzedzona jest ustaleniem przez Ośrodek czy w okresie od wydania pozytywnej opinii kwalifikacyjnej do momentu jej aktualizacji miała miejsce zmiana sytuacji faktycznej lub prawnej kandydata na rodzica adopcyjnego, o której mowa w § 5 ust. 1.
20. Wobec kandydata na rodzica adopcyjnego, który przysposobił dziecko i zgłasza gotowość do adopcji kolejnego dziecka odpowiednie zastosowanie znajdują zapisy ust. 9-19.
21. Ośrodek przeprowadza badanie postaw rodzicielskich, a także nie rzadziej niż raz na
5 lat badanie psychologiczne kandydata na rodzica adopcyjnego, o którym mowa w ust. 20.
22. Wobec kandydata na rodzica adopcyjnego, który przysposobił brata lub siostrę małoletniego dziecka zakwalifikowanego do adopcji Ośrodek nie dokonuje aktualizacji opinii kwalifikacyjnej, zastosowanie znajduje postępowanie określone brzmieniem art. 170 ustawy.

Rozdział VI
Procedura postępowania z kandydatami do pełnienia funkcji dyrektora placówki opiekuńczo- wychowawczej typu rodzinnego oraz kandydatami na rodziców zastępczych

§ 7. 1. Ośrodek może w ramach posiadanych możliwości prowadzić szkolenia na rodziców zastępczych oraz na dyrektorów placówek opiekuńczo- wychowawczych typu rodzinnego.
2. Szkolenia, o których mowa w ust. 1 prowadzone są w ramach programu szkoleniowego,
o którym mowa w § 4 ust. 6.
3. Procedura kwalifikacji kandydatów do szkolenia na rodzica zastępczego oraz na stanowisko dyrektora placówki opiekuńczo- wychowawczej typu rodzinnego leży po stronie właściwego dla kandydata organizatora pieczy zastępczej.
4. Po zakończonym szkoleniu na rodzica zastępczego bądź na dyrektora placówki opiekuńczo- wychowawczej typu rodzinnego Ośrodek wydaje stosowne świadectwo.
5. W przypadku zgłoszenia gotowości do szkolenia na rodzica zastępczego przez kandydata na rodzica adopcyjnego, który ukończył szkolenie w Ośrodku oraz uzyskał pozytywną opinię kwalifikacyjną Ośrodek przeprowadza szkolenie, o którym mowa w § 4 ust. 6.
6. Szkolenie, o którym mowa w ust. 5 prowadzone jest grupowo przy uwzględnieniu bieżącego zapotrzebowania oraz zebraniu odpowiedniej grupy osób.
7. Szkolenie, o których mowa w ust. 5 może być prowadzone indywidualnie jedynie wyjątkowo z uwagi na pilną potrzebę wynikającą z sytuacji dziecka, a brak jest możliwości przeprowadzenia szkolenia grupowego w najbliższym możliwym terminie.

Rozdział VII
Postępowanie w sprawie skarg, wniosków i odwołań od decyzji Komisji Kwalifikacyjnej

§ 8. 1. Od decyzji Komisji w zakresie wydanych wstępnych ocen kandydatów na rodziców adopcyjnych, opinii kwalifikacyjnych oraz cofnięcia pozytywnej opinii kwalifikacyjnej nie przysługuje odwołanie.
2. Komisja sporządza uzasadnienia w zakresie wydawanych przez siebie decyzji.
3. Wniosek o doręczenie uzasadnienia może być złożony przez kandydata w każdym czasie.
4. Ośrodek doręcza uzasadnienie decyzji Komisji w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku w sprawie doręczenia uzasadnienia.
5. Skargi i wnioski przyjmowane są przez Ośrodek w formie pisemnej w tym elektronicznie.
6. Odpowiedź na skargi i wnioski następują niezwłocznie, nie później jednakże niż
w terminie miesiąca od dnia wpływu skargi lub wniosku.
7. Brak danych adresowych bądź osobowych skarżącego lub wnioskodawcy powoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania.

Rozdział VIII
Zasady dostępu do dokumentacji Ośrodka

§ 9. 1. Ośrodek nie udostępnia i nie wydaje dokumentacji ośrodka kandydatowi na rodzica adopcyjnego za wyjątkiem:
1) dokumentacji, do której dostęp ma kandydat na rodzica adopcyjnego, o którym mowa
w § 2 pkt 6 lit. c, który został dobrany do dziecka- w zakresie wynikającym z brzmienia przepisów ustawy;
2) dokumentacji przedłożonej do akt, o której mowa w § 5 ust. 3 przez kandydata na rodzica adopcyjnego oraz oceny wstępnej i opinii kwalifikacyjnej;
3) dokumentacji udostępnionej przez kandydata Ośrodkowi celem pomocy
w przygotowaniu wniosku o przysposobienie.
2. Wniosek o udostępnienie lub o wydanie dokumentacji, o której mowa w ust. 1 pkt 2 winien być sporządzony na piśmie, bądź w formie elektronicznej.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 Ośrodek wskazuje termin udostępnienia dokumentacji informując kandydata telefonicznie lub pisemnie o dniu i godzinie, w której dokumenty będą udostępnione.

Rozdział IX
Przepisy końcowe

§ 10. 1. W przypadku zmiany przepisów ustawy, w szczególności w zakresie wymagań stawianych kandydatom do szkolenia na rodziców adopcyjnych pierwszeństwo w stosowaniu mają przepisy ustawy.
2. W wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w sytuacjach, w których zachodzi pilna konieczność zabezpieczenia potrzeb małoletniego dziecka dopuszczalne jest odstąpienie od zasad wskazanych w powyższym regulaminie.
3. Wszelkie zmiany niniejszego regulaminu mogą być dokonywane w trybie przewidzianym dla jego nadania.